Bezpieczne korzystanie ze służbowego samochodu

Przy okazji Dnia Bezpiecznego Kierowcy, który obchodziliśmy 25 lipca, warto przypomnieć najważniejsze informacje dotyczące bezpieczeństwa pracowników używających samochodów przy wykonywaniu swoich obowiązków służbowych.

Samochód służbowy otrzymują przede wszystkim pracownicy, którzy w obowiązki służbowe mają wpisane regularne przemieszczanie się. Niekiedy samochód służbowy jest też benefitem dla osób na określonych stanowiskach. Najczęściej, i zgodnie z umową, samochodem służbowym może jeździć tylko wskazana przez pracodawcę osoba. Naruszenia przepisów, kolizje lub wypadki drogowe spowodowane przez osoby trzecie, nieposiadające prawa do użytkowania auta firmowego, mogą rodzić konsekwencje zarówno finansowe, jak i prawne. Pracodawca może również zezwolić (najlepiej na piśmie) na wykorzystywanie samochodu firmowego do prywatnych celów pracownika.

Obowiązki pracodawcy

Pracodawca musi zadbać o przeglądy techniczne auta służbowego oraz jego sprawne i kompletne wyposażenie. Do obowiązków pracodawcy należy także skierowanie pracownika na odpowiednie badania przed udostępnieniem samochodu służbowego. Niedopełnienie tego wymogu może dla pracodawcy oznaczać konsekwencje – od kar administracyjnych (nawet do kilkudziesięciu tysięcy złotych) po koszty odszkodowań czy straty wizerunkowe.

Dobrą praktyką jest weryfi kacja czasu spędzanego w podróży przez pracownika czy też określenie limitów w tym zakresie. Ze względu na możliwe przemęczenie kierowcy warto określić racjonalną liczbę godzin spędzonych za kierownicą lub liczbę kilometrów w trasie. Te parametry rzutują bezpośrednio na bezpieczeństwo pracownika.

– Jeśli pracodawca przewiduje, że któryś z jego pracowników będzie korzystał z auta, powinien uwzględnić taką informację na skierowaniu do lekarza medycyny pracy. Niestety, wiele fi rm zdaje sobie z tego sprawę dopiero w momencie, kiedy wystąpi nagła potrzeba użycia auta służbowego. Takie wyjątkowe sytuacje mogą stworzyć zagrożenie na drodze, ale też generować koszty dla prowadzonego biznesu – podkreśla Paweł Pawlik, członek Stowarzyszenia Koalicja Bezpieczni w Pracy, ekspert w dziedzinie bezpieczeństwa, zdrowia i ergonomii.

Obowiązki pracownika

Statystyki pokazują, że Polska nadal jest w czołówce, jeśli chodzi o wypadki drogowe. Pośpiech, stres oraz nieodpowiednie zachowania innych kierowców to główne zagrożenia w ruchu drogowym. Dlatego tak istotna jest profi laktyka i uświadamianie kierowców o konieczności zachowania zdrowego rozsądku za kierownicą.

Kierowcy powinni być zaznajomieni z podstawowymi zasadami pierwszej pomocy. Dobrą praktyką wśród pracodawców może się okazać skorzystanie ze współpracy z profesjonalnym ratownikiem w celu zorganizowania, np. podczas wydarzeń fi rmowych, pokazów pierwszej pomocy. Coraz popularniejszym uzupełnieniem fi rmowych imprez o charakterze integracyjno-szkoleniowym stają się także symulatory dachowania, które skutecznie obrazują potrzebę zapinania pasów bezpieczeństwa.

Podczas korzystania ze służbowego samochodu warto pamiętać o przestrzeganiu instrukcji obsługi auta. Jazda bez oleju silnikowego czy bez powietrza w kołach może zostać uznana za celowe niszczenie pojazdu. Osoba odpowiedzialna za samochód powinna przynajmniej raz w miesiącu sprawdzić poziom płynów eksploatacyjnych i w razie potrzeby uzupełnić je, a także przynajmniej raz w miesiącu sprawdzić ciśnienie w oponach i – gdy zachodzi taka konieczność – dopompować do właściwego poziomu. Bardzo ważne jest dbanie o porządek i czystość w samochodzie. Niezabezpieczone przedmioty czy śmieci w kabinie samochodu mogą w znacznym stopniu rozpraszać kierującego, uniemożliwić mu wykonanie niezbędnych manewrów, a podczas wypadku – spowodować dodatkowe obrażenia.

– Niestety, pracownicy nie zawsze czują się odpowiedzialni za służbowy samochód. Do roli pracodawcy należy promowanie kultury bezpiecznej jazdy. Szczególnie że oznaczone logotypem danej fi rmy samochody stanowią dla niej także swego rodzaju wizytówkę, a nie w pełni sprawne pojazdy powodują zagrożenie dla innych uczestników ruchu – dodaje Paweł Pawlik.

Zasady użytkowania samochodów służbowych

• Bezwzględny zakaz prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu lub innych używek psychotropowych.
• Bezwzględny nakaz przestrzegania przepisów ruchu drogowego.
• Każda osoba, która w danym dniu zostaje oddelegowana do prowadzenia samochodu powinna być wypoczęta, wyspana i w dobrej kondycji .
• W trakcie jazdy samochodem służbowym obowiązuje bezwzględny nakaz zapinania pasów bezpieczeństwa.
• W samochodzie służbowym obowiązuje nakaz zachowania porządku. Zabrania się pozostawiania w samochodzie nieczystości i śmieci.
• Kierowca, który ma obowiązek (zgodnie z zaleceniem lekarza) prowadzić samochód w okularach korekcyjnych, powinien bezwzględnie używać ich podczas jazdy.

Podstawowe czynności przed rozpoczęciem jazdy

W celu zachowania podstawowego bezpieczeństwa prowadzenia samochodu przed rozpoczęciem jazdy kierowca powinien wykonać szereg czynności przygotowawczych, takich jak: sprawdzenie, czy samochód ma aktualny przegląd i ubezpieczenie OC; ustawienie odpowiedniej wysokości i położenia fotela kierowcy, a także odległości kierownicy względem kierowcy; sprawdzenie położenia lusterek i w razie potrzeby dostosowanie ich ustawienia do własnych preferencji; sprawdzenie działania klaksonu, świateł i kierunkowskazów oraz hamulców; sprawdzenie wyposażenia samochodu w trójkąt ostrzegawczy, gaśnicę, apteczkę, kamizelkę ochronną oraz lewarek; zapięcie pasów bezpieczeństwa i sprawdzenie, czy wszyscy pasażerowie zapieli swoje.

Koalicja Bezpieczni w Pracy

www.bezpieczniwpracy.pl

Źródło: "Bezpieczne korzystanie ze służbowego samochodu", Bezpieczeństwo Pracy. Nauka i Praktyka, nr 8, 2023, str. 5