PROGRAM WIELOLETNI PN.

„RZĄDOWY PROGRAM POPRAWY BEZPIECZEŃSTWA I WARUNKÓW PRACY" – VII ETAP (2026-2028)

Program wieloletni pn. Rządowy Program Poprawy Bezpieczeństwa i Warunków Pracy – VII etap, okres realizacji: lata 2026–2028, stanowi kontynuację programu wieloletniego Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy, którego etap I został ustanowiony uchwałą nr 117/2007 Rady Ministrów z dnia 3 lipca 2007 r. i zrealizowany w latach 2008–2010, etap II – uchwałą nr 154/2010 Rady Ministrów z dnia 21 września 2010 r. i zrealizowany w latach 2011–2013, etap III – uchwałą nr 126/2013 Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2013 r. i zrealizowany w latach 2014–2016, etap IV – uchwałą nr 203/2015 Rady Ministrów z dnia 26 października 2015 r. i zrealizowany w latach 2017–2019, etap V – uchwałą nr 80/2019 Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2019 r. i zrealizowany w latach 2020–2022, natomiast etap VI – uchwałą nr 193/2022 Rady Ministrów z dnia 20 września 2022 r. i realizowany w latach 2023–2025.

Program stanowi narzędzie implementacji, na poziomie krajowym, postanowień Strategicznych Ram UE dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027 Bezpieczeństwo i ochrona zdrowia w zmieniającym się świecie pracy, pełniąc tym samym rolę krajowej strategii w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Podstawa prawna

Podstawą realizacji VII etapu programu wieloletniego pn. Rządowy Program Poprawy Bezpieczeństwa i Warunków Pracy w latach 2026–2028 jest uchwała nr 124 Rady Ministrów z dnia 24 września 2025 r. w sprawie jego ustanowienia. Nadzór nad realizacją Programu sprawuje minister właściwy do spraw pracy. Funkcja Koordynatora Programu została powierzona Centralnemu Instytutowi Ochrony Pracy – Państwowemu Instytutowi Badawczemu i jest sprawowana przez Dyrektora Instytutu.

ODNIESIENIE DO STRATEGII I INNYCH DOKUMENTÓW MIĘDZYNARODOWYCH I KRAJOWYCH

Zakres tematyczny Programu został uzgodniony z kierunkami badań naukowych i prac rozwojowych określonych w dokumentach międzynarodowych i krajowych obejmujących zadania i kierunki działań państwa w obszarze bezpieczeństwa i ochrony zdrowia człowieka w środowisku pracy.

VII etap Programu uwzględnia w szczególności cele określone w dokumentach dotyczących:

Dokumenty międzynarodowe:

1. Strategiczne Ramy UE dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027
2. Europejski filar praw socjalnych
3. Europejski Zielony Ład
4. Transformacja cyfrowa i rozwój sztucznej inteligencji
5. Rozwój nowoczesnych technologii i Przemysłu 5.0

Dokumenty krajowe:

1. Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju
2. Strategia Rozwoju Kapitału Ludzkiego 2030
3. Polityka Naukowa Państwa
4. Polityka dla rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce
5. Strategia na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030
6. Krajowe Inteligentne Specjalizacje
7. Strategia Produktywności
8. Zintegrowana Strategia Umiejętności

CELE

Celem głównym Programu jest opracowywanie innowacyjnych rozwiązań służących zwiększaniu bezpieczeństwa pracy oraz poprawie dobrostanu pracowników. Rozwiązania te mają przyczyniać się do ograniczania liczby wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z uwzględnieniem rozwoju technologii oraz zmian zachodzących na rynku pracy. Program obejmuje rozwiązania przeznaczone do wdrażania w praktyce społeczno-gospodarczej, których wykorzystanie będzie wspierać budowę kultury bezpieczeństwa oraz ograniczanie strat ekonomicznych i społecznych wynikających z wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Cele szczegółowe

Osiągnięcie celu głównego Programu będzie realizowane poprzez działania ukierunkowane na następujące cele szczegółowe:

1. Opracowanie rozwiązań organizacyjnych i technicznych wspomagających tworzenie zdrowych i bezpiecznych warunków pracy.
2. Opracowanie nowych i poprawa właściwości ochronnych i ergonomii istniejących środków ochrony indywidualnej i zbiorowej.
3. Wsparcie dostosowania i implementacji prawodawstwa UE.
4. Wsparcie utrzymania zdolności do pracy różnorodnych grup pracowników.
5. Budowanie kultury bezpieczeństwa i podnoszenie poziomu wiedzy z zakresu bezpieczeństwa pracy.

Oddziaływanie Programu

Realizacja Programu przyczyni się do:

• zwiększenia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników,
• ograniczenia liczby wypadków przy pracy i chorób zawodowych,
• poprawy jakości pracy i dobrostanu pracowników,
• wydłużania aktywności zawodowej,
• zwiększenia skuteczności działań prewencyjnych w przedsiębiorstwach,
• rozwoju nowoczesnych metod monitorowania środowiska pracy,
• rozwoju krajowego systemu oceny zgodności wyrobów i usług,
• wspierania wdrażania nowych technologii, w tym AI, IoT, XR i rozwiązań Przemysłu 5.0,
• rozwoju edukacji i kultury bezpieczeństwa pracy.

Kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celów Programu ma szerokie upowszechnianie jego wyników oraz ich wdrażanie do praktyki społeczno-gospodarczej, szczególnie w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw.

Struktura Programu

Tematyka Programu została podzielona na dwie części i będzie realizowana przez podjęcie i wykonanie:

• zadań w zakresie służb państwowych (część A),
• projektów w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych (część B).

Część A – zadania w zakresie służb państwowych

Zadania będą realizowane w ramach 6 grup tematycznych:

1. Rozwiązania organizacyjne i techniczne
2. Środki ochrony indywidualnej i zbiorowej
3. Prawodawstwo krajowe i UE
4. Organizacja pracy dla różnorodnych grup pracowników
5. Wiedza i kultura bezpieczeństwa pracy
6. Upowszechnianie problematyki bezpieczeństwa pracy, w tym wprowadzanie do praktyki wyników programów wieloletnich

Część B – projekty badań naukowych i prac rozwojowych

Projekty będą realizowane w ramach 5 przedsięwzięć badawczych:

1. Rozwiązania organizacyjne i techniczne odpowiadające na wyzwania dla bezpieczeństwa pracy
2. Środki ochrony indywidualnej i zbiorowej
3. Prawodawstwo krajowe i UE
4. Organizacja pracy dla różnorodnych grup pracowników
5. Wiedza i kultura bezpieczeństwa

Zakres tematyczny Programu

W ramach VII etapu Programu realizowane będą projekty dotyczące m.in.:

• wykorzystania sztucznej inteligencji, uczenia maszynowego i technologii XR w bezpieczeństwie pracy,
• systemów monitorowania środowiska pracy i narażenia pracowników,
• ergonomii pracy zdalnej,
• nowoczesnych środków ochrony indywidualnej i zbiorowej,
• wpływu zmian klimatu na warunki pracy,
• zagrożeń chemicznych, biologicznych i elektromagnetycznych,
• organizacji pracy dla osób starszych i osób z niepełnosprawnościami,
• wspomagania percepcji dźwięku i komunikacji osób z ubytkami słuchu,
• rozwoju wiedzy i kultury bezpieczeństwa pracy.

Wykonawcy programu:

Program w VII etapie realizowany będzie przez Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy we współpracy z jednostkami naukowo-badawczymi i eksperckimi oraz partnerami społecznymi i gospodarczymi.

Kooperanci przewidziani do współpracy w realizacji Programu:

1. Akademia Pożarnicza
2. Instytut Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk
3. Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera
4. Instytut Medycyny Wsi
5. Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie
6. Politechnika Warszawska – Wydział Elektryczny, Instytut Elektrotechniki Teoretycznej i Systemów Informacyjno-Pomiarowych

Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – Państwowy Instytut Badawczy